Coğrafya ve Ekonomi

Cumartesi, 28 Eylül 2013 22:15

 

 

Abhazya’nın yüzölçümü 8.600 kilometre karedir. Abhazya, kuzeyde ve batıda Rusya Federasyonu’yla, doğuda ve güney doğuda Gürcistan Cumhuriyeti’yle komşudur. Öte yandan güney-batısından yani Karadeniz üzerinden en yakında Türkiye olmak üzere, tüm Karadeniz ülkeleriyle deniz komşusudur. Abhazya’nın deniz kıyısının uzunluğu 214 kilometredir.

 

241 bin civarı olan nüfusunun büyük bir bölümü Karadeniz kıyısına paralel yerleşim birimlerinde yaşamaktadır. Başkenti Sohum (yerel ismi Akua), diğer kent yerleşimleri ise Gagra, Gudauta, Ocamçıra, Tkuarçal, Gal, Novy Afon (Gudauta iline bağlı) ve Pitsunda’dır (Gagra iline bağlı).

Abhazya’nın dört limanı bulunmaktadır: Sohum, Mayak, Ocamcıra, ve Pitsunda limanları. Başkent Sohum’un 18 km. uzaklığında Vladislav Grigoripa Ardzınba’nın adını taşıyan uluslararası Sohum Havalimanı yer alır. Bu havalimanı 3,6 km. pist uzunluğu ile tüm bölgenin en önemli havalimanlarından biridir ve yenilenerek uluslararası hava ulaşımına açılması için girişimler devam etmektedir. Abhazya’nın ikinci havaalanı Gudauta ilinde (Bambora ilçesinde) bulunmaktadır. Abhazya’da Psou-Sohum-Gal şehirlerini bağlayan bir ana karayolu ve bu yolla bağlantılı yan yollar mevcuttur. Demiryolunun uzunluğu 192 km.dir ve bu yolun Adler-Sohum arasındaki yenileme çalışmaları büyük ölçüde tamamlanmıştır. Demiryolunun tamamının yenilenmesi çalışmasının ise bir kaç yıl içinde tamamlanması hedeflenmektedir.

Abhazya’da bir kısmı atıl, bir kısmı kullanılmakta olan bir dizi baraj bulunmaktadır. Bunlardan hiç şüphesiz en önemlisi Sovyet döneminde tüm Güney Kafkasya’nın en büyük barajı olarak İngur nehri üzerinde inşa edilenidir. Bu tesiste üretilen elektrikle hem Abhazya’nın ihtiyacı karşılanmakta, hem de hala Gürcistan’a çok büyük miktarda elektrik verilmektedir. 2009’da Abhazya Cumhuriyeti’nde elektrik üretimi 3.489 milyon kw/saattir. Abhazya’da 120 akarsu bulunduğu, bu akarsuların toplam uzunluğunun 5.000 km. ve yapı itibariyle hızlı akan dağ nehirleri olduğu düşünüldüğünde, Abhazya’nın sahip olduğu hidrolik güç potansiyeli daha iyi anlaşılacaktır. Söz konusu akarsuların en uzunları sırasıyla Bzıp (110 km.) ve Kodor (105 km.) nehirleridir.

Abhazya % 64’u dağlarla kaplı bir ülkedir. En yüksek noktası Karaçay-Çerkes Özerk Cumhuriyeti sınırındaki Dombay-Ülgen (4.046 m.) doruğudur. Ülkede, başlıca rezerv bölgeleri bu dağlık alanlar olan kömür, turba, barit, dolomit yatakları yer almaktadır. Yine inşaat malzemesi olarak kullanılan kaliteli çakıl (nehir yataklarından elde edilmektedir)  ve mermer yatakları da mevcuttur. Özellikle Oçamçira açıkları başta olmak üzere, ülkenin karasuları dahilinde petrol ve doğal gaz yatakları olma ihtimalinin yüksek olduğu değerlendirilmektedir. Bu konuda zaman zaman Rusya Federasyonu ile birlikte jeolojik araştırmalar yapılmaktadır.

Abhazya Cumhuriyeti günümüz dünyasında giderek önemi artan tatlı su kaynakları açısından da zengin bir ülkedir. Bu su kaynakları nehirlerden, göllerden, buzullardan ve yeraltı sularından oluşmaktadır. Abhazya’nın en büyük gölleri Ritsa ve Amitkal gölleridir. Ülkede ayrıca, mineral açısından zengin 150 kadar şifalı su kaynağı ile turizme ve enerji üretimine müsait termal şu alanları bulunmaktadır.

Abhazya topraklarının büyük bir kısmı (yaklaşık yüzde 54’u) ormanlarla kaplıdır. Devlet arazisi olan orman alanlarının 2010 yılı itibariyle yüzölçümü 4.150 kilometre karedir.

Devlete ait ormanların içinde %75’i sert iğne yapraklı (cam ve benzeri dört mevsim yeşil kalan) ağaçların bulunduğu alan olmak üzere, koruma altında bulunan üç doğal bölge vardır: Bunlar, Pitsunda-Mısra Koruma Ormanı, Pshu-Gumista Koruma Ormanı ve 2001 tarihinden itibaren Kuzey Kafkasya Milli Parklar ve Koruma Altındaki Ormanlar Derneği’ne üye olan Ritsa Milli Parkı’dır. Koruma altındaki ormanların alanı Abhazya Cumhuriyeti topraklarının % 15’ini oluşturmaktadır. Yakın bir gelecekte Gulrıpş bölgesinde bulunan Kodor Vadisi’nde, Abhazya’nın en büyük milli parkı oluşturulacaktır. Kodor nehrinin başlangıcındaki çok güzel doğal bölgeler de parkın içine dahil edilecektir.

Abhazya’nın yaşamında Karadeniz özel bir yer tutmaktadır. Karadeniz, eski SSCB topraklarındaki en sıcak denizdir. Abhazya’nın Karadeniz kıyılarında miktar olarak en fazla bulunan balıklar tekir, somon, keçi balığı, hamsi ve kalkan olarak sıralanabilir. Balıkçılık son yıllarda yeniden canlanmakta, özellikle Türkiye’den gelen balıkçı filoları, saptanan kotalar çerçevesinde önemli miktarlarda balık avlamaktadırlar. Bu filolarca avlanan balıklar hem Abhazya Devleti’ne önemli bir gelir sağlamakta, hem de hayvancılık ve kültür balıkçılığında önemli bir girdi haline gelen balık ununu üreten fabrikalara hammadde temin etmektedirler.

Ekonomi uzmanlarının değerlendirmelerine göre, Abhazya’nın en ümit vadeden sektörleri turizm, tarım ve gıda sektörleridir. Bu sektörler içinde en fazla öne çıkanı ise turizmdir. Abhazya eski SSCB coğrafyası içinde, dünya standartlarında rekreasyon merkezleri yaratılması için en uygun alan olarak değerlendirilmektedir. Kara ve deniz ulaşımına elverişli bakır geniş alanlar, dört mevsim bu olanağı sunmaktadır. Şimdiden her yıl bir milyonu aşkın turistin geldiği Abhazya’da, gelecekte büyük turizm yatırımlarının olacağına kesin gözüyle bakılmakta, pek çok yerde özellikle BDT ülkeleri sakinlerinin ilgi duyacağı sağlık ve rekreasyona yönelik spa merkezlerinin, termal tesislerin ve kongre turizmini de gündemine alacak büyük otel komplekslerinin yükseleceği öngörülmektedir.          

Özellikle Rusya Federasyonu’nun büyük önem verdiği ve organizasyonu için 30 milyar doları aşkın yatırım yaptığı 2014 Soçi Olimpiyatları’nın, Abhazya’nın sınırına çok yakın olan Soçi şehrinde gerçekleştirilecek olmasının, Abhazya’nın turistik kalkınmasına da katkıda bulunacağı beklenmektedir.