АЛҬЫНҦОСҬ АҞЫНТӘ ААҦХЬАРА...

Cuma, 13 Temmuz 2018 09:01

Ҳaҭыр зқәу Ҳаҳәынқар Ахада, ҳаиҳабацәа, ҳсоциалтә еилазаарақәа, ҳауаажәлар зегьы, ари ҳаапхьара зегь шәахь ихоуп!

Ҳаҳәынҭқарра ахьыԥшымра аиоразы закәытә уадаҩрақәа ирыхнагаз, ҳашьцәа рышьа, рыԥсы акәҵаны ишаҳзааргаз, зегьы ибзиаӡаны иаҳдыруеит. Аха ахьыԥшымра аҟара хадара злоу аекономика-культуратә еибашьра иалҵны жәларыбжьаратә аренаҟны иахәҭоу аҭыԥ азымгац. Ҳара ҳахықәгьы ҳагәаҳәарагьы, аҭоурых аҟны ишыҟац еиԥш ҳаԥсадгьыл жәларыбжьаратә аренаҟны аҭынчреи-аиашьареи иатәыланы иаҭыԥ ааиоурц.

Ҳаҭыр зқәу аҩызцәа! Ҳаԥсадгьыл –Ҳ-аԥсны аамҭа уадаҩқәа ирыхҭысуеит.

ԥхынгәы 8 рзы ҳгәы ҳзырхьыз ахҭыс шьҭа зегьы ижәдыруеит. Измаҳақәаз рзы иааркьаҿҷны иеиҭаҳәҳәозар; зыԥсадгьыл ахь дгежьныизлаилшо хәыҷала иԥсадгьыл иахәо, аӡә димыцхраауазар иԥырхагамхо ҳашьак идәқьан аҿнышьыбжьон иақәлеит. Иаргьы, аус ицызуазгьы, иара убас ицыз иара иеиԥш зыԥсадгьыл ахь ихынҳәыз даҽа ҳашьа бзиак ирыжәлан, цәгьа ԥсышьа ахәышәтәырҭахь иргеит. Нас иҟалақәаз зегьы усгьы ишәҳәахьеит...

Ҳара, абраҟaабри ахҭыс ахлымӡаах иеиҭаҳәо аӡәгьы игәы ҳасырц аҳҭахӡам. Иашоуп! Ари ахҭыс иалахәыз зегьы авба рымоуп, азакәан ишаҳәо ала иaхьырхәтәуп. Аха урҭгьы ҳара ҳашьцәа шракәу, насгьы ари ахҭыс быжьҩык иҟарҵаз баша, уажәраанза иҳамбац ишыхҭысым зегьы иаҳхамышҭыроуп.

Ус анакәха апроблема иабаҟоу? Изхарада? Изхароу зегьы ҳауп! Избанзар, ари ахҭыс раԥхьаӡакәны иаҳԥылоу акәӡам. Ҳаҭагылазаашьа ҳанагәылаԥшыр ари баша криминалтә ишыхҭысым, ишменталитетә проблеманы, системаны ишҳалалаз ҳазгәамҭар ауӡом.

Даҽа ганкахьала, ааха зоуз ҳашьцәа ари аус закәанла аилыргара рыдцалара, жәашыкәсақәа инареиҳаны иҭышәынтәалахьаз ари аменталитет аҿаргылара, раԥхьаҟа ирызцәырнаго аԥырхагарақәа ишаҳдыруа дара рҿажьроуп.  Абас ала иашамкәа иаауа асистема аидара зегьы дара рыжәҩа иакәҵаны аӡбара, аиашамрақәа ариашара ҳашаҿу даҽа иашамрақәа ицәырнагар ауеит.

Абри аҩыза ахҭысқәа, диаспореи – ҳаԥсадгьыли реимадарақәа аԥхасҭа анаҭоит. Иара убри иахҟьаны, Аԥсны иҳәынҭқарраны аҟазаареи, институционалтә аҟазаареи ашәарҭара иҭанаргылоит.

Арҳәра, ақәылара, амафиа, адунеи аҟны атәылaқәа зегьы рҿы иуԥылоит. Аха цивилизациа змоу атәылақәа рҿы арҭ рҩызцәа азҵаарақәа аижәлантәқәа ракәӡам зыӡбо. Избан акәзар, аижәлантәқәа игыланы, «ари аус ҳара ҳабжьара ҳаӡбоит», анырҳәо, аҳәынҭқарра авторитетгьы, амчгьы амамкәа иаанхоит. Нас абас еиԥш иҟоу ахҭыс ахлымӡаахқәа рыҵыхәа ԥҵәаӡом. Иҳамоу aмҩа акоуп: цивилизациа змоу атәылақәа зегьы ари азҵаара ишырыӡбо еиԥш аӡбара. Аԥсны аҳәынҭқарра азакәанқәа еилых ҟамҵакәа зегьы ирзеиԥшны, зегьы рзы аус ауа иҟазароуп.

Ари ахҭыс изықәшәаз ҳашьцәа рхатә проблеманы, ҳара ҳаҵанамкуашәа ҳазнеир ҳаҩашьахоит.

Ари аҩыза ахҭысқәа аҵыхәтәантәи аамҭазы ҳаԥсадгьал аҟны имаҷымкәа ишыҟоу зегьы ибзиаӡаны иаҳдыруеит. Абри еиԥш иҟоу ахҭысқәа ирықәшәоит зны-зынла атуристцәа, зны-зынла Аԥсны инхо ауааԥсыра (иаԥсуoугьы-иаԥсуамгьы).  Апрактиаҟны, ауаҩыԥсы дазусҭазаалакгьы ҳадгьыл ишьапы анықәиргыла инаркны аҳәынҭқарратә закәанқәа дрыхьчо иҟазароуп. Адунеи атәылақәа зегьы рҟын ишыҟоу еиԥш. Азакәанқәа ибзианы аус аруразы ҿырԥштәны иаҳҳәозар; Аԥсны Аҳәынҭқарра Ахада: «Гәымысҭа аҳәааҟны сыск  иӡыргьы сара сҭакԥхыкәра аҵанакуеит» , ҳәа дазнеиуазароуп. Абас даназнеиуоуп Аԥсны аԥхьаҟатәи амшқәа гәыӷрала ҳаназыԥшуа.

Азакәан аԥхьагылара змоу ҳтәыланы ҳаҟазароуп. «Ара абас иҟоуп, ҳара абас ҳанхоит» ҳәа аилыҵра ҳалагар, иахьа адунеи аҟны ишаҳзыруа еиԥшиҳагәҭасуа иалагоит. Шәара даҽакала шәҟоуп, шәара даҽакала шәҟоуп, шәхала ишышәҭахәы убра шәҟаз ҳәа ҳарҳәоит. 

Аԥсны адунеи аҟны иҟоу егьырҭ атәылақәа ирылҵуазароуп жәаҳәарада. Аха уи ӷьычрала, арҳәра, ақәыларала агәӡам – ауаҩра, ақьыиара. Аԥшӡаралоуп. Абарҭ рыла акәын егьырҭ ҳазлареиԥшымыз, иахьагьы убас ҳаҟазароуп.

Иааркьаҿны ҳара «AltınPost» асаит ахьӡ ала иаҳҳәарц иаҳҭаху убри оуп: Ари раԥхьатәи хҭысым, аха аҵыхәтәантәи акәзааит. Уаҳа абас ҳгәы ҳзырхьша ахҭысқәа иҟамлааит. Аха, ахҭыс иахьа уажәраанза ишеилыргамгьы иҳанаҳәоит ари аус аизинхьчаратә маҵура рхала ирыӡбо акы ишакәум. Иҟаҵатәыцәҟьоу апроблема ашьагәыҭ иԥшааны наунагӡа аӡбароуп.

Даҽазныхгьы иаҵышьны иаҳҳәит, ари апроблема иахьа иаҳмыӡбар уаҵәы иаҳа ипроблема дуны, иҳарабӷьараны ҳаԥхьаҟа иқәгылоит.

Ари апроблема аӡбара ҳҭоурых ҳгәылаԥшны ҳалагароуп. Избан акәзар ари аҩыза апроблемақәа ажәытәан ишырыӡбоз ҳҭоурых иҳанаҳәоит. Аицхәыцлара ҳалагароуп, ҳаидгылароуп. Апроблема аӡбаразы ҿырԥштәыс иаагозар; Ҭырқәтыла диаспора инхо Аԥсуа еизан ус қәҵараны ирыдыркылеит машәырны ашьрақәа ҟамларц азы ачарақәараан уаҳа ахысра иҟамларц. Ари аԥҟара иакәымныҟәаз ичара зегьы карыжьуеит ишеибырҳәаз еиԥш азын зегьы аԥҟара иацныҟоит.

Абас еиԥш ҳаԥсадгьыл аҟынгьы еизаны ақәҵарақәа адкылара изрылымшари? Иаҭаххозар, Аԥсуа Ахеидкылақәа Рфедерациа, Кавказтәи Ахеидкылақәа Рфедерациа, Кавказтәи Аҭҵааратә, Культуратә, Аидгыларатә Ахеидкыла, Адунеи Зегьтәи Аԥсуа- Абаза Конгрес, Асоциалтә Ахеидкылақәа, аҭаҳмадацәа, ақыҭақәа мамзаргьы ажәлақәа зегьы рхаҭарнакцәа еизганы, мызқәак ицо акәзаргьы аизгара имҩаԥганы ари аԥроблема иаҳзымыӡбари? Аԥсны Аҳәынҭқарра амч хаданы, изакәан хаданы раԥхьа ҳара, нас адунеи зегьы азхарҵартә иҟаҳҵароуп.

Аԥсны аԥхьаҟатәи амҩа арлашьцара иақәнагам, уаҳа иаҳуӡом!

Ҳаҭырла...

 

Аԥсны Ажәабжьтә Саит

«AltınPost»