Çarşamba, 24 Ocak 2018 00:00

Abhazya Siyasetinde Hareketli Günler

Abhazya'da 3-5 Ocak 2018 tarihlerinde yapılan muhalefet mitinginin ardından ülke siyasetinde hareketli günler yaşanıyor.

Bilindiği gibi Abhazya'da tutuklu bulunan bir Gürcü mahkumun bir tutuklu takasına konu edilerek Gürcü tarafına iade edilmesini gerekçe gösteren muhalefet bloğu, bazı partiler ve sivil toplum kuruluşları parlamento önünde miting düzenleyerek Cumhurbaşkanı Hacimba'nın görevden alınmasını istemişlerdi. Yapılan müzakereler sonunda Anayasa Mahkemesi tarafından Cumhurbaşkanı'nın mahkum affı yetkisine kısıtlama getirilmesi kararı alınmış, miting dağılmış ancak bu sonuç katılımcıları tatmin etmemişti.

Mitingin ardından Cumhurbaşkanı Raul Hacimba yaptığı açıklamalarla haklılığını dile getirirken, bu tür mitinglerin ülke bütünlüğüne zarar verdiği vurgusu yaptı. Hacimba bölge toplantılarında da aynı konulara temas etti. Ard arda Gal, Oçamçıra, Gulrıpş ve Tkuarçal bölgelerini ziyaret eden ve Cumhurbaşkanı, bölgedeki aktivistler ve halk temsilcileriyle biraraya geldi. Bölgelerde yapılan araştırma ve incelemelerin sonuçları ve eldeki verilerle bugüne kadar yapılanlar, yapılmayanlar, devam eden ve planlanan projelerin tartışıldığı toplantılarda, ülkedeki son siyasi gelişmeler üzerine de kısa değerlendirmeler yapıldı.

Hacimba yaptığı konuşmalarda özetle, "Son yaşananlar siyasi eylem değil, istikrarı bozmak üzere yapılan fırsatçı faaliyetlerdir. Ben devletin çıkarlarına ve vatandaşlarıma ihanet etmedim, anayasaya aykırı hiç bir şey yapmadım. Üç yıldan fazladır iktidardayız, yeterli olmasa da çok şey yaptık, anayasal bir reform başlattık, devletin hazine sistemini oluşturduk, borçlarımızı ödemeye başladık, vb. Birlik içinde olmamız gerekirken, halkı düşünmeyen, sadece liderlik hırsı içinde olan insanlar var maalesef. Demokratik süreci beklemeli, birbirimizi dinlemeli, devletin temellerini zayıflatan yıpratıcı siyasi mücadele yerine birlik içinde olmalı ve sadece çalışmalıyız" dedi. Cumhurbaşkanı Hacimba ayrıca anayasal olarak 2019 yılına kadar cumhurbaşkanlığı görevini sürdürme hakkını vurgulayarak, "görev sürem dolana kadar istifa etmeyeceğim" dedi.

Diğer yandan Sergey Şamba'nın başkanlığındaki "Birleşik Abhazya" partisi de dün yaptığı toplantı sonunda "muhalefet bloğu" olarak da adlandırılan "Abhazya Siyasi ve Kamusal Örgütler Birliği"ne katılmaya karar verdiklerini açıkladılar. Söz konusu oluşumda son haliyle Amtsahara ve Birleşik Abhazya partilerinin yanı sıra, Аpra, Karazaa, Abzanhara, Evimiz Abhazya vakıfları ile Gaziler ve Genç Abhazlar Birliği yer alıyor.

Bu gelişmeler olurken Başbakan Yardımcısı Beslan Eşba'nın dün istifasını açıkladığı, istifa mektubunun değerlendirilmekte olduğu bildirildi. Bazı sivil toplum kuruluşlarının bugün parlamento önünde toplanarak, söz konusu mitingin devamı olarak Cumhurbaşkanının istifasını istedikleri de gelen haberler arasında.

ABB/240118

 

 

 

Kategori Haberler

Abhazya’da geçtiğimiz yılın son günlerinde yapılan bir mahkum takasının yarattığı siyasi gerginlik tırmanmaya devam ediyor.

2012 yılından beri Abhazya’da tutuklu bulunan Gürcü mahkum Georgi Lukov ile Gürcistan’da tutuklu bulunan Güney Osetyalı mahkumların 25 Aralık 2017 tarihinde sınırda yapılan takas işleminden sonra başlayan tepkiler, 3 Ocak Çarşamba günü Abhazya Parlamentosu önünde başlatılan ve sabah saatlerine kadar devam eden mitinge dönüştü. Protestocuların talep ve itirazlarını görüşmek üzere hemen bir komisyon oluşturuldu ve çalışmalarına başladı. 4 Ocak Perşembe günü komisyonun mahkum takasının nasıl yapıldığını ve yasal olup olmadığını araştırması  için ara verilen mitinge 5 Aralık (dün) devam edildi. Gece geç saatlere kadar süren ve iktidar yanlılarının da yer aldığı mitinge muhalefet bloğu, diğer partiler, bazı sivil toplum kuruluşları ve halktan katılım olduğu gözlendi.

Mitingde protestocular, parlamentoyu ve Cumhurbaşkanı Raul Hacimba’yı eleştirerek, Gürcistan’a iade edilen mahkum Lukov’un bir çete mensubu olduğunu, devlete karşı sabotaj eylemlerinin yanı sıra çok sayıda sivil ve askerin öldürülmesinde rol aldığını söyleyerek, Cumhurbaşkanı Hacimba’nın kanunsuz olarak böyle bir takas uygulamasında bulunduğunu iddia ettiler. İktidar yanlısı katılımcılar ise herşeyin en başından beri kanunlara uygun olarak yapıldığını, bunun belgelerle sabit olduğunu söylediler.

Güvenlik açısından çok sayıda polis ve askerin hazır bulunduğu miting alanında, bilgilendirmeler ve konuşmalar sırasında küçük çapta gerginliklerin de yaşandığı gözleniyor. Sürekli toplantı halinde olan parlamento komisyonu sık sık dışarıda bulunan kalabalığı bilgilendiriyor. Meydana inerek kalabalığa seslenen parlamenterler ise halkın oylarıyla seçtilen parlamentoya ve cumhurbaşkanına saygılı olmalarını telkin ediyor, sakin ve sağduyulu olmaya davet ediyorlar. 

Eski cumhurbaşkanı, yeni parlamenter Aleksandr Ankwab da kalabalığa hitaben kısa bir konuşma yaparak şiddete itibar edilmemesini, bunun sadece hükümeti değil Abhazya devletini yıpratacağını söyledi ve sakin olunmasını istedi.

Parlamento komisyonu üyesi Valery Agrba bir öneride bulunarak, “Af kararını araştıracak Anayasa Mahkemesi, anlaşmazlıkları çözme makamı değildir. Bunun için tanınmış avukatlar, anayasa hukuku konularında uzmanlaşmış deneyimli kişilerden oluşacak, yasal kararlar alacak komisyonun sorularına cevap verecek bir bilirkişi grubu oluşturabiliriz. Anayasa hukuku başkanının da bulunduğu Abhaz Devlet Üniversitesi'ne bu konuda başvuruda bulunabiliriz” dedi.

Abhazya Halk Konseyi Başkanı deneyimli siyasetçi Apollon Şinkuba ise mahkum değişiminin bir dünya pratiği olduğunu hatırlatarak, iki kardeş halk Abhazya’nın ve G. Osetya’nın aynı kanlı savaş sürecinden geçtiklerini ve geçmişte olduğu gibi bugün de artık tanınmış ülkeler olarak dayanışma içinde olduklarını söyledi.

Aldığımız bilgilere göre gelinen noktada parlamento komisyonu, yaptığı bir dizi toplantı sonunda aldığı kararları, dün akşam saatlerinde kalabalığa okuyarak açıkladı. Buna göre:

  

Anayasa mahkemesi üyelerini seçmek üzere olağanüstü bir meclis oturumu yapılacak, ardından mahkum Lukov’un iadesinin yasallığı Anayasa Mahkemesi’nde görüşülüp karara bağlanacak.

Komisyon en kısa sürede Abhazya’da kanunla belirli ciddi suçları işleyenlerin affedilmesini yasaklayan mevzuat değişikliğini Halk Meclisine ve Abhazya Parlamentosu'na sunacak.

Protestocuların talebi üzerine Cumhurbaşkanlığı İdaresi Başkanı Daur Arşba’nın görevden alınması Cumhurbaşkanı Hacimba’ya teklif edilecek.

Kararların açıklamasının ardından katılımcılar memnuniyetsiz söylemlerle miting alanında beklemeye devam ettiler...

Bu sürece nasıl gelindiği konusu, çeşitli kaynaklardan aldığımız bilgilere dayanarak kısaca şöyle açıklanabilir:

Abhazya’nın Gal şehri Bargyab köyünde doğmuş 51 yaşındaki Gürcü mahkum Georgi Lukov, Gürcü milliyetçilerince kurulan, 2000 yılından itibaren Abhazya’ya karşı sabotaj, adam kaçırma ve küçük çapta gerilla eylemleri yapan, Türkçesi “Orman Kardeşleri” olan bir suç örgütüne mensup ve Abhazya’da bazı cinayetler ve adli suçlar nedeniyle 2012 yılında yakalanarak 20 yıl hapis ve para cezasına çarptırıldı ve Sohum yakınlarındaki Dranda hapishanesine konuldu. 25 Aralık 2017 tarihinde yapılan takasa konu olan diğer mahkumlar ise 2008 yılında Gürcistan’ın Güney Osetya’yı işgali sırasında esir alınan üç Osetyalı.

2015 yılı sonunda Güney Osetya Cumhurbaşkanı, Abhazya, Gürcistan ve kendi ülkesi arasında mahkum takasının yapılması isteğiyle Abhazya Cumhurbaşkanlığı’na yazılı talepte bulundu. Takasa konu olacak mahkumlar belirlendi,  2017 yılı başında bu karar yazılı hale getirildi, takas için kararname hazırlandı, imzalandı. Kararın uygulanması için beklenen G. Osetya seçimlerinin ardından cumhurbaşkanlığı görevini devralan Anatoly Bibilov ile birlikte süreç başlatıldı ve tutuklu değişimi 25 Aralık 2017 günü Gürcistan sınırında bulunan İngur köprüsü üzerinde yapıldı.

Bu eylemin Abhazya basınında yer almaması ve Lukov’un Gürcü medyasına verdiği röportajın ortaya çıkması, sosyal medyada birkaç gün yoğun olarak işlendi ve tepkileri mitinge dönüştüren süreç başladı. Parlamento önünde konuyla ilgili açıklama isteyen protestoculara açıklama hem parlamento binası önündeki miting alanında parlamenterler ve Cumhurbaşkanı Hacimba tarafından sözlü olarak, hem de basına verilen röportaj kanalıyla ve cumhurbaşkanlığı resmi sitesinden yazılı olarak yapıldı.

Açıklamada, takas sürecinde her şeyin kanunlara uyularak yapıldığı belirtilerek, anayasanın 53. maddesinde cumhurbaşkanına af yetkisi verildiğini, bu yetkinin savaş sırasında ve sonrasında diğer cumhurbaşkanları tarafından bazen yazılı kararname olmadan dahi defalarca uygulandığı, bu takasın ise af kararnamesi imzalanarak ve tüm yasal  prosedürlere uyularak yapıldığı anlatıldı. Tutuklu takasının Cenevre görüşmelerinde de sık sık masaya yatırıldığı belirtilen açıklamada, henüz Gürcistan’la Abhazya arasında herhangi bir barış anlaşması veya saldırmazlık anlaşması olmadığı hatırlatılarak, bu yöntemin dünyadaki benzer örneklerde olduğu gibi çözüme yönelik bir uygulama olduğu vurgulandı.

Yönetime muhalif kişilerce bu olayın mazeret olarak kullanıldığı belirtilen açıklamalarda, Abhazya halkının sükunetini koruması, devletin gücünü zayıflatmaya yönelik bu tür kışkırtma ve provokasyonlara itibar etmemesi çağrısı yapıldı. Cumhurbaşkanı Raul Hacimba açıklamalarında özetle, “Güney Osetya Cumhuriyeti'nin talebi üzerine başlatılan takas süreci başından itibaren Abhazya kanunlarına uygun olarak ve Abhazya parlamentosunun bilgisi dahilinde gelişmiştir. Af kararnamesi benim tarafımdan imzalanmıştır ve bu 2008 yılında yaşananlar dikkate alındığında gerekli olan bir siyasi eylemdir. Hatırlayalım, Abhazya savaşı başladığında hemen yanımızda yer alan kardeş ülkemiz G. Osetya’ya  Gürcü ordusu girdiğinde tutsak alınan çocuklar vardı ve ailelerine geri dönmeleri gerekiyor. İstenmeyen sonuçlardan kaçınmak ve kardeş insanlarımıza yardım etmek için Abhazya Cumhuriyeti anayasal hakkını bu affı sağlamak yönünde kullanmıştır.

Rus diplomat Dmitry Vishernev'in katili de dahil olmak üzere ciddi suçlar işleyen bir çok kişinin uzun yıllardır Gürcistan'da saklandığını kamuoyuyla paylaşıyoruz. Bilmenizi isterim ki Abhaz tarafı bu insanların iadesi konusunda her şeyi yapıyor, Cenevre tartışmaları ve diğer mecralarda gerçekleşen her seviyede ve toplantıda gündeme getiriyor. Devletimizin tarihinde de zaten bu tür emsal uygulamalar vardır. 

Örnek verecek olursak savaş sonrası dönemde Ugrekelidze, Kekelia, Gürcistan'ın en yüksek kahramanlık ödülüne sahip olan Vakhtang Gorgasali, Mamasakhlisi, Korsai, Gerliani ve Abhazya topraklarında çeşitli suçlar işleyen bir dizi suçlunun  Gürcü tarafına transfer edildiğini biliyoruz. Partizan hareketin aktif katılımcılarından biri olan Rozgen Gogokia, Lukov’dan daha masum birisi değildi ve herhangi bir takas olmadan iade edildi, diğerleri de benzer şekilde geri verildi... Hepsi, o dönem cumhurbaşkanlarının seçkin kararları ile ve bir iyi niyet işareti olarak gönderildiler. Tutuklu değişimi ilk kez yazılı bir kararname ile yapılıyor, önceki yıllarda hiç bir belge olmadan yapılıyordu.

Bugün bu takası bahane ederek gerginlik yaratmaya çalışanların hiç birisi o dönemde bunlara itiraz etmediler. Belki birileri, suç işleyen ve Gürcistan'da saklanan Abhazya vatandaşlarının Abhazya'ya getirilmeleri ve mevzuatımıza göre cezalandırılmalarını istemiyor olabilir...”

Ayrıca parlamenterlerle yaptığı toplantıda da soruları yanıtlayan Hacimba, komisyonun bu konudaki kararlarının Abhazya devleti için tavsiye niteliğinde olduğunu belirterek, cumhurbaşkanı olarak yürütme organının başında olduğu gibi, devletin çıkarlarını tehdit etmeye yönelik birçok siyasi ve ekonomik adımın bertaraf edilmesinden de  sorumlu olduğunu vurguladı. Toplantının sonunda parlamento Abhazya savaşında 5 Ocak 1993 tarihinde Sohum saldırısı sırasında hayatını kaybeden şehitler için yapılan saygı duruşunda bulundular.

Diğer yandan yaşanan gerginlik üzerine Abhazya’ya bir mektup gönderen Güney Osetya Cumhurbaşkanı Anatoly Bibilov ise özetle, kardeş halkların yardımlaşması olarak nitelendirdiği tutuklu takası olayıyla ilgili bu gerginliğe sebep oldukları için üzgün olduğunu belirtti ve Abhazya halkını sağduyulu davranmaya davet etti.

ABB/060118

 

 

 

Kategori Haberler